HOME < PRAKTIJK < FOTOBESPREKING
fotobespreking

Fotobespreking thema ‘lijnen, vormen en patronen’: Gonnie en Louis

Deze week opnieuw de bespreking van twee foto’s in het thema “Lijnen, vormen en patronen”. Ditmaal twee foto’s die een lijnenspel hebben waarmee in een tweedimensionaal beeld wordt gesuggereerd dat er ruimte is. Daar komt bij dat de eerste foto ook nog eens een loopje met onze hersenen neemt.

fotobespreking
Canon EOS 70D - Lens EF100-400mm f. 4.5-5.6 - 1/125 sec. bij f/5,6 - ISO 800 - 400 mm. Voor mij heeft deze foto een 'trompe d'oeil'-effect: welke boom staat voor de andere? Terwijl alle bomen van links naar rechts achter elkaar staan. Wat is het precies dat dit effect ontstaat? Door de onscherpte? Of door de afwisseling van 'lichte' en 'donkere' stammen? Fotograaf: Gonnie van Aggelen
Delen

Gonnie van Aggelen

Contrasterend op alle fronten

Gonnie, jij hebt een foto ingestuurd die ik zelf ook graag zou maken. Een foto met veel tegenstellingen waardoor er dynamiek ontstaat. Er zit veel spanning in jouw foto: het verschil van scherpte en onscherpte, de verschillende texturen en kleurentonen, ruw en glad, licht en donker, dikke en dunne lijnen. En last but not least: de dwars op alles staande takjes met bladeren. Dit allemaal bij elkaar maakt het beeld een integratie van tegenstellingen, waardoor de foto aantrekkelijk is om naar te kijken. Én de aandacht van mij als kijker vast blijft houden. Wel vind ik dat de grote hoeveelheid groentoon de foto een beetje saai maakt, eigenlijk zou ik graag ook op dit vlak meer pit willen zien. Maar dat kan ook een kwestie van mijn persoonlijke smaak zijn.

Trompe l’oeil-effect

Eerlijk is eerlijk: ik moest googlen om uit te vinden wat een ‘trompe l’oeil’-effect precies is: “Het is een schildertechniek die bedrieglijk realistisch aandoet. Over het algemeen wordt het in stillevens toegepast, maar ook in muurschilderingen om bijvoorbeeld de echtheid van pilaren of standbeelden te suggereren”. (bron: Wikipedia). De techniek wordt op diverse websites uitgelegd aan de hand van beeldmateriaal.
De beslotenheid in jouw compositie is één van de krachten van jouw beeld. De bomen aaneengesloten tegen en over elkaar. Hierdoor ontstaat intimiteit, waardoor ik me als kijker héél dichtbij voel. De scherpte en onscherpte, de structuurverschillen en een onverwachte verdeling van licht en donker. Dan begint mij ook op te vallen dat de bomen een beetje dansen voor de ogen. Vooral het verschil in scherpte is voor mij een reden dat ik goed moet kijken wat nu precies de volgorde van de bomen is. Door de onscherpte van de voorste en de twee achterste bomen lopen de contouren in elkaar over waardoor ik ze niet meer goed op een rijtje kan zetten. Het kleurverschil van de bomen werkt, zoals je zelf ook zegt, mee aan deze verwarring. Mijn hersenen verwachten namelijk een logisch verloop: van donker naar licht of van licht naar donker, maar dat is er niet.
In mijn beleving voldoet jouw compositie en het verwarringseffect dat hierin waar te nemen is niet aan de definitie van trompe d’oeil. Ik zou het effect eerder definiëren als een vorm van optische illusie: vertekend perspectief.
Gonnie en/of lezers: als jullie het wel of niet eens zijn met mijn definitie, ik nodig jullie uit om te reageren! Wel graag met uitleg waarom je het wel of niet met me eens bent.

Bewerking Jody Zweserijns. Fotograaf: Gonnie van Aggelen

Pit als extra component

Als instellingen heb je gekozen voor een sluitertijd van 1/125, een diafragma van 5.6 en iso 800, bij een zoomstand van 400 mm. Je technische uitvoering is prima. Hoewel ik zelf, om bewogen foto’s te voorkomen, bij veel inzoomen mijn sluitertijd zoveel mogelijk aanpas aan de hoeveelheid zoommilimeters. Of ik fotografeer vanaf een statief. Dan kan ik de iso ook veel lager instellen, wat ruis voorkomt. Er is met nabewerking weinig te verbeteren aan jouw foto. Met uitzondering, dat ik graag wat wil doen aan de overheersende groentoon. Daarom wil ik tóch één ding onder je aandacht brengen. Je foto leent zich uitstekend om in zwart/wit om te zetten. Dit heb ik voor je gedaan om mijn idee over te brengen wat ik qua intensiteit graag terug zou willen zien in jouw foto. Ik heb voor de omzetting gebruik gemaakt van de plugin NIK Silver Efex, die werkt onder Photoshop (elements) en Lightroom. De plugin is gratis te downloaden via internet.

Gonnie, ik ben heel benieuwd wat je van deze bespreking van je foto vindt. Ik lees het graag!

Louis Kreuk

Gebruikte camera is Nikon D5200 met 16-85 mm lens. Ik stond boven aan de dijk met dit uitzicht. Op dat moment dacht ik hmm, is dit wel wat om te fotograferen? Nu ik het eindresultaat zie, dan vind ik het alles mee vallen. Lege en stille ruimte met de sloten en greppels als lijnenspel gebruikt. En op de achtergrond op de horizon de ‘grote’ stad Amsterdam. Fotograaf: Louis kreuk

“Ik hou van Holland!”

Louis, je beeld doet me heel erg denken aan het landschap dat onder me door trekt als ik in een vliegtuig over Nederland richting Schiphol vlieg. De mooie rechte lijntjes waarin ons Nederland verdeeld is. Het valt me het meest op als ik een tijdje op reis ben geweest. Ik word er een beetje weemoedig van en ben altijd blij om het weer te zien…. Goed, genoeg over míjn sentimenten. Je landschapsfoto is er één van het hier en nu: mooie rechte kaveltjes, infrastructuur en bebouwing aan de horizon. Het kronkelige watertje in het midden doorbreekt mooi de rechte structuur. Er zit veel diepte in je foto door het lijnenspel van de slootjes richting de horizon. We kunnen hier spreken van een lineair perspectief.

Keuzes maken

Je hebt in je compositie gekozen voor een 50/50 verdeling. Je horizonlijn ligt precies in het midden van de foto. Ik vind dat helemaal geen gekke keuze, want je hebt én een interessante wolkenlucht én dynamische lijnen in het veld. Wat wel kan gebeuren is dat de kijker de foto uiteindelijk wat saai vindt, omdat er in de foto nergens écht nadruk op ligt. Daarom vind ik het leuk om je ook andere composities te laten zien: één met de nadruk op de lucht en één met de nadruk op het land. Bij de foto met de nadruk op de lucht, krijg je de neiging meer over het land heen te kijken, de verte in. Het lijnenspel komt hierbij minder tot z’n recht. Maar er zit nog steeds perspectief in de foto. Je zou hier óók kunnen spreken van een atmosferisch perspectief: door de luchtlaag (atmosfeer) kan een landschap in de verte grijzer lijken dan op de voorgrond. Vormen in de verte zijn dan minder verzadigd van kleur en lichter van toon. Bij de foto met de nadruk op het land, komt er meer nadruk op het lijnenspel in het veld.
Louis, hoe kijk jij nu tegen de verschillende composities aan? Welke van de drie spreekt je het meest aan? En waarom?

Aanpassingen door Jody Zweserijn. Fotograaf: Louis Kreuk
Aanpassingen door Jody Zweserijn. Fotograaf: Louis Kreuk

Compenseren

Je gekozen diafragma van f11, een sluitertijd van 1/160 en een iso van 125 zijn prima instellingen voor landschapsfotografie. Maar de lichte lucht maakt het lastig om een evenwichtige belichting te krijgen: in jouw foto is de lucht enigszins overbelicht en het land een beetje onderbelicht. Compenseren in het veld kun je doen door een grijsverloopfilter voor je lens te gebruiken: een filter die een deel grijs is, om de lichte lucht iets donkerder te maken, waardoor het land beter belicht wordt. Of je had in het veld al kunnen kiezen voor minder lucht in je compositie, waardoor de belichtingsmeter van je camera zich meer afgesteld had op het land. Corrigeren van belichting kan ook achteraf. Dat vertel ik hieronder.

Achteraf

Het gebeurt bijna iedereen wel eens dat je achteraf denkt: “Oei, had ik hier maar een andere keuze gemaakt”, of “Had ik maar beter opgelet”. Sommige dingen zijn te herstellen door na te bewerken in een fotobewerkingsprogramma. Een andere manier van uitsnijden heb ik je hierboven al laten zien. Ik heb hiervoor het formaat “panorama 16×9” gebruikt. Bij de door mij gemaakte versies heb ik ook de belichting bewerkt: de lucht heb ik apart geselecteerd en deze heb ik minder helder gemaakt door de helderheid terug te zetten en meer contrast te geven. Hierdoor krijgt de lucht meer doortekening en gaat deze meer spreken. Daarna heb ik de selectie omgedraaid en heb ik door de belichting omhoog te draaien het land lichter gemaakt.

Louis, ik hoop dat je mijn bespreking van jouw foto met interesse hebt gelezen en ik vind het leuk als je laat weten wat je van de bespreking vindt.

Deel dit artikel


9
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Louis op 19 maart 2017 om 14:19

    Jody,

    Bedankt voor je feedback om mijn foto. Hier kan ik wat mee! De dag dat ik de foto nam was zonnig en bewolkt zoals je zag. Had inderdaad beter een grijsverloopfilter kunnen gebruiken. Zat ook in mijn tas….
    Het 16:9 formaat geeft inderdaad een betere compositie en haalt gelijk een gedeelte van de voorgrond (wat toch wat saaier is) weg en de nadruk ligt meer op het achterste stuk met de greppels en slootjes. Aangezien het mij ook om de lucht en de wolken ging vind ik de jouw eerste bewerking het beste geslaagd.

    1. Hallo Louis, bedankt voor je reactie en graag gedaan! Heel veel plezier met fotograferen! Hartelijke groeten, Jody

  2. Door Ans Snoeren op 19 maart 2017 om 12:55

    Jody, ik heb een vraag: wat is nu het verschil tussen patronen en ritme?

    1. Hallo Ans, ja lastige vraag. Bij patroon en ritme gaat het beide om herhalingen, waarbij het bij ritme om specifieke herhalingen gaat. Patroon en ritme kunnen ook aanvullend op elkaar zijn: een patroon (herhaling van eenvoudige eenheden) kan in een specifiek ritme herhaald worden.
      Ik hoop dat ik je in je gedachtegang verder heb kunnen helpen.
      Hartelijke groeten, Jody

      1. Door Ans Snoeren op 20 maart 2017 om 15:22

        kan hier mee verder, Jody, erg bedankt.

  3. Door Ans Snoeren op 19 maart 2017 om 12:53

    aan Jody

  4. Door Gonnie van Aggelen op 19 maart 2017 om 12:13

    Jody, dank je wel voor de bespreking van een van mijn foto’s, en het bijsturen van mijn kennis over het ‘trompe l’oeil’ effect 🙂 Ik ben blij met je feedback en ben het met je eens over de overheersende groentoon. Ik heb in de nabewerking geprobeerd er meer kleurvariatie in te krijgen, maar dit werd al snel lelijk. De foto is genomen op een grijze dag. Ik ga sowieso terug naar de plek om met andere weersomstandigheden te fotograferen, misschien brengt dat meer levendigheid in de kleuren. De zwart-wituitvoering vind ik persoonlijk ‘hard’ en de bladeren worden een beetje een kluwen die ik eerder storend vind. Voor zwart-wit zou ik een andere compositie kiezen.

    1. Hallo Gonnie, bedankt voor je reactie! Heel graag gedaan. De z/w uitvoering heb ik tamelijk overdreven, en ik kan me heel goed voorstellen dat je ‘m hard vindt. Maar misschien brengt dit voorbeeld je weer op andere ideeen. Volg je hart en de ideeen en resultaten komen vanzelf. Veel plezier! Hartelijke groeten, Jody

      1. Door Gonnie van Aggelen op 19 maart 2017 om 18:10

        Hoi Jody, als ik fotoos bewerk, kijk ik soms hoe ze er in zwart-wit uitzien, om ze beter te kunnen beoordelen op bv. compositie. Bij deze heb ik dat niet gedaan. Vroeger heb ik veel in zwart-wit gefotografeerd en ben van mening dat je dan anders kijkt. Ik heb er nu moeite mee om foto’s die ik in kleur heb gemaakt, om te zetten naar zwart-wit, alsof ik dan ‘de boel belazer’. Ik ben wel benieuwd hoe anderen daar over denken…….

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *