HOME < PRAKTIJK < GEBIEDEN
GEBIEDEN

Buytenpark Zoetermeer

Het Buytenpark, de naam zegt het al, is een buitenbeentje binnen de parken in Zoetermeer. Het ligt ten noordwesten van Zoetermeer en het is aangelegd op puin afkomstig van de stadsvernieuwing in Den Haag. Na de voltooiing nam behalve de recreant, ook de natuur het in bezit.

Zicht naar het oosten vanaf de telpost
Zicht naar het oosten vanaf de telpost Buytenpark. Fotograaf: Arno van Berge Henegouwen
Delen

Het is een gebied met droge vegetaties en warme zuidhellingen. Een klein Klein Zwitserland, waar je nog kunt skiën ook.  De eerste jaren na de aanleg bleef de vegetatie laag en droog van soortsamenstelling. De bodem van de heuvels is ‘luchtig’. Door dit alles krijgt het Buytenpark een eigen miniklimaat dat afwijkt van de omgeving. De weerman in de aangrenzende wijk Buitenweg vertelde ons, dat als gevolg van de aanleg het droger is geworden in de wijk. De meestal uit het zuidwesten komende regens stijgen tegen de heuvels in het park en dalen na passage waardoor regen soms uitblijft. En inderdaad, onze ervaring op het hoogste punt is, dat het daar vaker spettert dan beneden.

Historie van het Buytenpark

Vlak na de aanleg is er uit de heuvels gas gewonnen, maar dat is onrendabel gebleken. Aan het nog steeds uit de gasafsluiters stromende moerasgas warm ik in de winter wel eens mijn handen. Ik heb er nooit een lucifer bij durven houden. Dat het Buytenpark anders is dan de omgeving is op de kaart van Google Earth goed te zien aan de kleur- en textuurverschillen van de bodem. Van boven bekeken manifesteert het park zich als een droogte-oase in de sappig groene graswoestijn van het Hollandse polderlandschap rondom. Wie boven, 22 meter boven NAP, op de trektelpost staat heeft een magnifiek panorama voor en achter zich. In het oosten rijst Zoetermeer op uit het geboomte van het Binnenpark. Richting noordwesten, naar Wassenaar kijkend, is in de verte tussen de kassen de Vogelplas Starrevaart zichtbaar met daarachter een aaneengesloten parkachtig bos dat er in de middeleeuwen van deze afstand ongeveer net zo moet hebben uitgezien. De adel van het Binnenhofse jaagde tussen het Haagje en Haarlem op vogels, zwijnen, herten en jonkvrouwen. De steden ter weerszijden, Leiden en Den Haag en verder naar het zuiden Delft en Rotterdam illustreren, voor wie zich erin verdiept, iets van onze geschiedenis. Het vergezicht op Leiden is heel verrassend en mooi. Door het land loopt de Zuidbuurtse Wetering naar en door Zoeterwoude, een restant van een veenriviertje dat tot in de middeleeuwen van het midden van het Groene Hart van Holland afstroomde. Over die wetering voeren in de vroege ochtend van 3 oktober 1574 de Watergeuzen naar Schans Lamme bij Leiden om de stad van het Spaanse juk te bevrijden.

Het terrein is zeer gevarieerd in hoogte en vochtigheid
Het terrein is zeer gevarieerd in hoogte en vochtigheid. Fotograaf: Arno van Berge Henegouwen

Op de voorgrond  beneden aan onze voeten waar nu nog sporadisch koeien grazen, is een eentonige groene vlakte ontstaan, die in het winterhalfjaar aantrekkelijk is voor grote zilverreigers, groepen grauwe ganzen en in het voorjaar voor steeds minder echte weidevogels als kievit, tureluur en grutto. Ondanks hun teruggang biedt dat gebied nog steeds kans op prachtige fotografie. Want in het voorjaar laten grutto, tureluur, krakeend en kievit zich zien aan de overkant van de dijk rond de Meerpolder. Ze zijn totaal niet schuw en laten zich gewillig vastleggen. Dat hun broedsels jaarlijks in meerderheid verloren gaan onder het maairegime uit Brussel deert de vogels dan nog niet. De volhouders vullen de lucht boven het Buytenpark met hun baltsvluchten en je schiet mooie plaatjes wanneer ze voor de telpost langs scheren. Regelmatig komt de hier broedende bruine kiekendief over en bij bepaalde wind zijn er steeds biddende torenvalken te zien. Want in dit droge gebied is aan muizen geen gebrek. De groene woestijn is dan een mooie achtergrond, die afwisselt met de blauwe weerspiegeling in de plassen aan de voet van de heuvels.

 

Ideaal voor

Het is hier het hele jaar goed vogels kijken en erg leuk vogels fotograferen. Doortrekkers voelen zich aangetrokken door de bodemtextuur van het park, gaan lager vliegen en komen hier kortstondig aan de grond. Ga eens met de camera in de windschaduw van de boomstammen staan en je hebt kans op heggenmussen, winterkoningen en tapuiten, mezen en lijsters, beflijsters, zangertjes als kneu, fitis en tjiftjaf. En soms is er een zeldzaamheid die overkomt of zelfs kortstondig naar de grond gaat. Je kunt plotseling op een wezel of hermelijn stuiten. Er zijn veranderingen in aantocht die niet door iedereen gewaardeerd worden. Zo is skioord SnowWorld bezig met een uitbreiding die het aanzien van het park zal veranderen waardoor de recreatie verder gaat toenemen. Het zal een hele tour worden het accent in het noordelijke deel van het park dat nu op natuur en landschap ligt te behouden. Hoewel het een heel eigen karakter heeft en qua biodiversiteit veel rijker is dan de polders waaraan het Buytenpark grenst, maakt het vreemd genoeg geen deel uit van de Groenblauwe Slinger.

Hill-topping

Niet alleen vogels weten de heuvels in het Buytenpark te vinden. Verschillende soorten dagvlinders waaronder ook enkele mannetjes koninginnepage nemen baltsdansend de toppen van de heuvels in om vrouwtjes aan te trekken. Het Buytenpark is de enige plek in de wijde omgeving van Zoetermeer waar dit gedrag te zien is. Op warme plaatsen in de windschaduw van de houtwallen houdt zich de steeds schaarser wordende argusvlinder op.

Koninginnepage
Koninginnepage. Fotograaf: Arno van Berge Henegouwen

Beste plekken

Met openbaar vervoer is het park goed bereikbaar. Met de trein uit de richting Utrecht komende uitstappen op Station Zoetermeer (niet op Oost). Vervolgens via de Mandelabrug naar de tram richting Meerzicht. Uitstappen na twee haltes op Voorweg Hoog. Aan de noordzijde naar beneden en dan langs Poppodium “De Boerderij” lopen richting SnowWorld. Je komt dan na 400 meter bij de begraafplaats uit. Daar ga je rechtsaf een fietsbruggetje over het park in en via de sportvelden en Klimcentrum AyersRock kom je in het park. Kom je met Randstadrail (3 of 4) uit de richting Den Haag, dan uitstappen op Voorweg en verder volgens bovenstaande route. Of je gaat het perron af en neemt het mooie wandelpad langs het spoor terug richting Den Haag. Voor SnowWorld is voor automobilisten ruim voldoende parkeergelegenheid. In het park is in het noordelijke deel fietsen niet toegestaan.
Voor landschapsfoto’s eigent zich het hele westelijke en noordelijke deel van het park. Voor het gezicht op Leiden en op Den Haag: ga naar de trektelpost en klim desnoods op de picknicktafel. Vogels zijn door het hele park verspreid waar te nemen. En vergeet niet een foto met een van de makke paarden of runderen te maken. Het terrein is voor Zuid-Hollandse begrippen zeer gevarieerd. Kleine bosschages wisselen af met droge vegetaties, en dat allemaal in sterk geaccidenteerd terrein met als grootste hoogte 22 meter

Interessante soorten binnen het gebied

Blauwborst, rietzanger, bosrietzanger, sprinkhaanzanger, wezel, hermelijn

Veel water- en weidevogels aan de voet van de heuvels, in het winterhalfjaar in de polders rondom een populatie van grote zilverreigers. Het gebied is dan bij uitstek geschikt om roofvogels te zien langstrekken. Rond de heuveltoppen is bij wind veel kans op biddende torenvalken. Plaatselijke buizerds het hele jaar door. In de broedtijd blauwborst, grasmus, fitis, koekoek e.a. In het park in voor- en najaar doortrekkende lijsterachtigen, piepers leeuweriken, tapuiten, roodborsttapuiten en paapjes en andere soorten, die zomaar ineens uit de lucht kunnen vallen en zich mooi laten zien op de houtwal rond de telpost. Je ziet ze dan tegen prachtige achtergronden. In het voorjaar zijn er enkele territoria van sprinkhaanzangers. Omdat je meer dan 20 meter boven NAP staat zijn hoog overvliegende vogels hier makkelijker en beter waar te nemen. In oktober zien wij tot aan Gouda grote groepen aalscholvers en ganzen naar het zuiden gaan. Behalve ransuil en kerkuil, die hier broeden, jagen hier nog steenuil en bosuil. Velduilen worden tijdens de trek wel eens gezien.

Op de kaart

Deel dit artikel

Facebook icon Twitter icon Google plus icon

2
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door bob de lange op 4 juni 2016 om 13:32

    Goed verhaal, Arno

  2. Door Rob Bolle op 2 juni 2016 om 15:25

    Zeer interessant artikel! Ik heb het met veel plezier en interesse gelezen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *