HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
tutorials

Het radiaalfilter in Lightroom

Dat je een grijsverloopfilter, zoals vaak gebruikt voor landschappen, ook digitaal tot je beschikking hebt tijdens de nabewerking is algemeen bekend. Minder bekend is het radiaalfilter. Een super handig hulpmiddel waarmee je meer uit je foto’s kunt halen.

radiaalfilter
Delen

Waar vind je het radiaalfilter?

Je vindt het radiaalfilter in Lightroom in de ontwikkelmodule direct onder het histogram tussen het gegradueerd filter en het bewerkingspenseel. Lightroom spreekt niet van een grijsverloop, recht of cirkelvormig, omdat je veel meer dan alleen de belichting kunt aanpassen met deze gegradueerde filters.

radiaalfilter
Met deze knop of sneltoets (Shift + M) activeer je het radiaalfilter.
radiaalfilter
Alle mogelijkheden van het radiaalfilter bij elkaar.

Zoals je ziet kun je met het radiaalfilter allerlei eigenschappen van het beeld beïnvloeden, maar in deze tutorial beperk ik mij even tot de aanpassing van de belichting. Als eerste een voorbeeld uit de landschapsfotografie. Eigenlijk komt het bij mij zelden voor dat ik een landschap fotografeer met een zuiver rechte horizon of in ieder geval een recht verloop van de lucht die ik donkerder wil maken. In onderstaande foto van een bosvijver was oorspronkelijk de lucht veel te licht. Dat was een bewuste keuze tijdens de opname. Expose to the right geeft nu eenmaal de meeste mogelijkheden in de nabewerking.

radiaalfilter
Hier had een recht grijsverloopfilter geen mooi resultaat gegeven. Fotograaf: Jaap Schelvis

Maar een recht grijsverloopfilter (op de lens of in de nabewerking) had in dit geval niet gewerkt. Een deel van de boomtoppen links en rechts was dan ook donkerder geworden. Behalve de belichting heb ik met hetzelfde filter ook de verzadiging in de lucht wat verhoogd. Wanneer je later de instellingen van het filter nog wil aanpassen kan dat eenvoudig. Klik met je cursor op het bolletje in het midden van je cirkel (of ovaal) en kies “Bewerken” achter Masker in het menuutje. Wil je een nieuw filter toevoegen kies je voor “Nieuw”, want soms is het heel handig om meerdere filters op je beeld los te laten. Het laatste knopje “Penseel” is een vrij recente toevoeging aan je tools. Hiermee kun je heel mooi een deel van je filter weghalen c.q. uitschakelen. Erg handig wanneer er bijvoorbeeld een boom of gebouw boven de horizon uitsteekt terwijl je de lucht wil aanpassen. Waar je eerst je foto in lagen moest gaan bewerken in Photoshop, kun je dit probleem nu dus ook uitstekend oplossen in Lightroom zelf.

Niet alleen voor landschappen

Het nut van een radiaalfilter blijft zeker niet beperkt tot de landschapsfotografie. Minstens zo vaak gebruik ik het voor macrofoto’s. Je kunt bijvoorbeeld je onderwerp letterlijk een beetje in de spotlight zetten door met het radiaalfilter wat licht toe te voegen op en vlak rond je onderwerp.

Radiaalfilter
De vorm van het masker van je radiaalfilter kun je helemaal afstemmen op het onderwerp. Fotograaf: Jaap Schelvis

Uiteraard bereik je hetzelfde effect ook door het masker om te keren.  De omgeving van je onderwerp wordt dan wat donkerder. Is die omgeving ook nog storend druk dan kun je met hetzelfde filter ook nog scherpte en helderheid wat verminderen. Let wel altijd op dat de overgang van het filter niet zichtbaar wordt in het uiteindelijke beeld. Hoe ‘scherp’ de grens van het masker wordt regel je met het schuifje ‘Doezelaar’.

radiaal filter
Door de omgeving van het motje wat donkerder te maken komt de focus meer op het onderwerp te liggen. Fotograaf: Jaap Schelvis

De mogelijkheden van het radiaalfilter en het gegradueerd filter in de nabewerking zijn groot. Zo groot dat ik zelf in het veld geen fysieke grijsverloopfilters gebruik. De enige filters die ik in het veld wel gebruik zijn die filters waarvan het effect niet in de nabewerking kan worden bereikt. Dat zijn het polarisatiefilter en het zonnefilter.

Deel dit artikel


1
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Geert Jan op 3 januari 2017 om 17:32

    Ik gebruik het radiaalfilter ook heel regelmatig. Perfect voor lichtaccenten of iets extra verzachten van de achtergrond. Als je dat met zorg doet zijn het hele subtiele verbeteringen van je foto.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *