HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
tutorials

Fotograferen in de mist

Ja ‘mist’, als ik dat op de weerberichten hoor, zet ik beslist de wekker! Als ik dan opsta en de deur open doe, weet ik al of er mist is, mist kun je ruiken en horen. Dat klinkt gek wellicht, maar ik ruik de hoge luchtvochtigheid. Als de boomblaadjes ritselen, is er te veel wind en is er dus geen mist.

Boomsilhouetten in de mist tijdens zonsopkomst.
Boomsilhouetten in de mist tijdens zonsopkomst. Fotograaf: Karin Broekhuijsen
Delen

Mist is feest!

Ben ik dan in het veld, dan sta ik soms met verwondering te kijken hoe snel alles kan gaan. De mist kan snel ‘dichter’ worden of gewoon verdwijnen in slechts enkele minuten. Mist is voor mij een feest! Mist is het weglaten van onderwerpen in de achtergrond van een foto. Maar het is ook een sport voor mij om op jacht te gaan naar de diverse optische verschijnselen in mist.

Aardschaduw

Wil je de aardschaduw in combinatie met mist fotograferen, dan moet je met je rug naar de zonsopkomst staan. De aardschaduw is het mooist omstreeks zonsopkomst. Als de mist te ‘hoog’ is, dan kun je de aardschaduw niet boven de mist zien.

Voor zonsopkomst mist in combinatie met de aardschaduw, de prachtige pasteltinten van aardschaduw en mist.
Voor zonsopkomst mist in combinatie met de aardschaduw, de prachtige pasteltinten van aardschaduw en mist. Fotograaf: Karin Broekhuijsen

Optische verschijnselen

Het liefst ga ik op zoek naar de diverse andere optische verschijnselen die kunnen ontstaan door het ‘lichtspel’ van zon en mist. Een mistboog, irisatie, zonneharpen of bijvoorbeeld een glorie. Irisatie in de mist bestaat uit zonneharpen waarin je duidelijk de kleuren van de regenboog ziet. Collegafotografen vragen mij wel eens, zie je de irisatie in de mist met het blote oog? Ja, dat zie je gewoon met het blote oog. Toen ik het voor het eerst zag, viel me de mond wagenwijd open. Sindsdien ben ik iedere keer dat het mist op zoek naar irisatie. Irisatie kan ook ontstaan door het maanlicht, maar de irisatie is dan wel zwakker. Irisatie treedt niet alleen op in mist. Je kunt irisatie ook in wolken zien en ook die kan zowel door zon als maan ontstaan.

Door irisatie in de mist zien we een regenboog.
Door irisatie in de mist zien we een regenboog. Fotograaf: Karin Broekhuijsen

Het ontstaan van mist

Mist vormt zich door afkoeling van vochtige lucht (tot onder het dauwpunt) of door menging van koude met warme vochtige lucht. De vorming van mist hangt af van veel factoren, zoals de beschikbaarheid van vocht in de buurt van open water, de mate van luchtvervuiling en ook het type begroeiing evenals het reliëf.

 

Na een heldere nacht is de temperatuur boven het aardoppervlak tegen zonsopkomst het laagst en vormt zich het eerst mist boven open gebieden, zoals een weiland. De dauwpunt-temperatuur is dan bereikt: de lucht is zover afgekoeld dat de waterdamp in de lucht is gaan condenseren (onder gelijke luchtdruk en zonder dat vocht wordt toegevoerd of afgevoerd). Deze lucht is verzadigd met waterdamp en de relatieve luchtvochtigheid bedraagt dan 100%. Dan vormen zich kleine waterdruppeltjes, ook wel stralingsmist genoemd.

 

Als warme, vochtige lucht over een kouder oppervlak stroomt, kan advectieve mist ontstaan. De warme lucht mengt zich met de koude lucht en koelt af. Daalt de temperatuur tot het dauwpunt, dan ontstaan dauwdruppeltjes in de met water verzadigde lucht. Deze condensatie veroorzaakt mist (met als voorbeeld slootmist, kanaalmist en zeemist). In de winter komt deze mistsoort het vaakst voor, wanneer er door een westenwind vochtige warme lucht van zee wordt aangevoerd die over het koude land trekt.

 

Informatie door Roland van der Zwaag noorderweer.nl

Mistboog, glorie en heiligenschijn

Deze optische verschijnselen in de mist komen niet veel voor, je moet ze dus kennen en weten welke kant je moet opkijken. Bij een mistboog, de glorie en heiligenschijn heb je de zon in je rug, bij irisatie in de mist kijk je juist richting de zon. De glorie kennen sommigen wellicht van de schaduw van een vliegtuig of ballon op de wolken. Een mistboog kan zo groot/hoog zijn dat je echt de groothoek moet gebruiken. Bij de glorie, heiligenschijn en irisatie gebruik ik meestal een 70-200 zoomlens. In principe kun je dit soort verschijnselen met nagenoeg iedere camera fotograferen.

De zeldzame mistboog en heiligenschijn samen in een beeld.
De zeldzame mistboog en heiligenschijn samen in een beeld. Fotograaf: Karin Broekhuijsen

Opnametechniek

Over- of onderbelichten doe ik niet bij het fotograferen van deze optische verschijnselen. Je kunt ook je camera gewoon op de automatische witbalans zetten. Uiteraard fotografeer ik wel altijd in RAW zodat ik altijd achteraf mijn witbalans kan aanpassen indien nodig. Fotograferen doe ik altijd vanaf statief, maar dit is niet beslist nodig. Er is meestal wel voldoende licht aanwezig dat je het ook zonder statief kan vastleggen. Als je in de nacht de irisatie door de maan fotografeert gebruik je uiteraard wel een statief. Filters gebruik ik voor dit soort verschijnselen zelden.

Het gebeurt maar heel zelden dat je de glorie niet vanuit een vliegtuig of ballon ziet maar gewoon op de grond staand.
Het gebeurt maar heel zelden dat je de glorie niet vanuit een vliegtuig of ballon ziet, maar zoals hier gewoon op de grond staand. Fotograaf: Karin Broekhuijsen

 

cover weerfotografie praktijkboek

Meer lezen over mist fotograferen?

Koop ons Praktijkboek weerfotografie.
Hét standaardwerk over weerfotografie.
Te koop bij de betere boekhandel en via de webshop.

Deel dit artikel


0
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *